Դիպլոմային աշխատանք

ԵՐԵՎԱՆԻ «ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ» ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՔՈԼԵՋ

ԴԻՊԼՈՄԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

Թեմա՝ Խոսքի զարգացում.

Ուսանող՝ Ղազրյան Ալյոնա

Ղեկավար՝ Զախարյան Լիլիա

Բովանդակություն

Ներածություն

Գլուխ 1

Նախադպրոցական տարիքի երեխաի խոսքի և հաղորդակցման կարողությունների զարգացումը:

1.1Երեխայի խոսքի և հաղորդակցության զարգացման կարևորությունը:

1.2 Պարզենք, թէ ինչին են պատրաստ երեխաները:

1.3 Նկարներով գրել, գրանկարել կամ նկարագրել:

Գլուխ 2

2.1 Ի՞նչ է վաղ գրաճանաչությունը:

2.2 Ամբողջական բառերի փուլ:

2.3 Նախադասության զգացողությունը:

Գլուխ 3

Բառի հնչյունային վերլուծության ուսուցում

3.1 Լեզվական մտածողություն:

3.2 Պատմության զգացողության փուլ:

3.3 Պատահական տառերի փուլ:

ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

Ներածություն

Երեխայի անձի ձևավորման և զարգացման մեջ խիստ կարևոր նշանակու­թ­յուն ունեն խոսքի և հաղորդակցության զարգացումը։ Հայտնի է, որ երեխայի մտա­ծո­ղությունն արմատական փոփոխությունների է ենթարկվում, երբ նա ունակ է դառնում լեզվական հաղորդակցության և ուսուցումը նրան սովորեցնում է տիրապետել սեփական մտքերին (Լ.Ս.Վիգոտսկի)։

Երեխայի խոսքի զարգացումը, լեզվական  հաղորդակցումն ու փոխազդե­ցու­թյունն իր անմիջական միջավայրի, շրջապատի հետ, հասակակիցների և մեծա­հա­­սակ­ների հետ համատեղ գործունեությունը նրա զարգացման ամենակարևոր գրավականներն են։

Հասարակության մեջ իր տեղը գտնելու համար մարդը պետք է արդյունավետ հաղորդակցվել սովորի։ Երեխան նախ շփվում է ծնողների հետ, այնուհետև նաև այլ մարդկանց, սովորում է հաղորդակցվել համատեղ գործունեության ընթացքում։ Այդ գոր­ծու­նեությունը կարող է լինել խաղ, ուսում, իր ուժերի չափով աշխատանք։ Այդ ըն­թացքում երեխան յուրացնում է իր միջավայրի սոցիալական փորձը, հասկա­նում է, թե ինչը ինչպես է արվում, սովորում է վարքի ու գործունե­ության նոր­մերն ու կանոնները, այսինքն՝ հասկանում է, թե ինչ կարելի է անել, իսկ ինչ՝ ոչ, ում հետ ինչպես կարելի է վարվել, որտեղ իրեն ինչպես պիտի պահի և այլն։ Իր շրջապատի սոցիալական նորմերի յուրացման այս գործընթացն էլ հենց  սոցիալականացումն է։ Երեխայի վաղ սոցիալականացման ամենակարևոր կողմերից մեկը նրա հա­ղոր­դակցական կարողությունների ձևավորումն ու զարգացումն է։

Հայտնի է, որ նախադպրոցական և կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխա­նե­րի հետ աշխատանքի ամենաարդյունավետ ձևը խաղն է, քանի որ այդ տարիքում խաղը նրանց գործունեության հիմնական ձևն է։

Երեխայի խոսքի զարգացման և դպրոցին նախապատրաստման կարևոր նախապայման է նաև վաղ գրաճանաչության հմտությունների ձևավորումը։

ԳԼՈՒԽ 1

 ՆԱԽԱԴՊՐՈՑԱԿԱՆ ՏԱՐԻՔԻ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ԽՈՍՔԻ ԵՎ

ՀԱՂՈՐԴԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ  ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Նախադպրոցական   մանկության   շրջանում  երեխայի   ամենակարևոր   ձեռք­բե­­­րումներից   մեկը   մայրենի  լեզվին  տիրապետելն  է։ Լեզուն  միջոց   է,  որի  օգնությամբ  մարդիկ   հաղորդակցվում  են  միմյանց  հետ,  փոխանակում  մտքեր  և  հասնում  փոխադարձ   ըմբռնման։

Երեխան մայրենի լեզվի բանավոր խոսքին տիրապետում է կյանքի առաջին մի քանի տարիներին։ Նախադպրոցական հաստատության խնդիրն է զարգացնել երեխայի խոսքը։  Խոսքի զարգացման ընթացքում շրջապատի հետ շփման,  հա­ղոր­դակցության արդյունքում ձևավորվում են երեխայի խոսքային հաղոր­դակ­ցական ունակությունները,  զարգանում է նրա բանավոր խոսքը:

Խոսքի զարգացումը հոգեկան բարձր իմացական գործընթաց է և սերտո­րեն կապված է մտածողության հետ:  Խոսքն ունի զարգացման իր փուլերը,  որոնք ընթանում են երեխայի տարիքային առանձնահատկություններին համապա­տասխան:

1.1. Խոսքի զարգացման մեթոդական սկզբունքները

Եթե երեխաները մեծանում են այնպիսի միջավայրում, որտեղ կարդում ու գրում են, ապա նրանք այդ մասին բավական բան են սովորում։ Անշուշտ, գրաճանաչության ձևավորման հարցում երեխաները կախված են մեծահասակներից, որոնք էլ շրջապատում են նրանց գրքերով, կարդում են նրանց համար, հնարավորություններ են սեղծում, որ երեխաները կարդան ու գրեն՝ իրենց սեփական մեթոդներով: . Երեխայի փորձառության մեջ մի փուլ է, որն սկսվում է այն ժամանակ ,երբ երեխան առաջին անգամ տեսնում է գիրքը և զարմանում, թէ մարդիկ ինչպե՞ս են օգտվում դրանից և ավարտվում այն ժամանակ, երբ երեխան կարողանում է ինքնուրույն կարդալ բառերը:

6 տարեկան երեխաների վերաբերյալ մեր ունեցած ակնկալիքներն են՝ պայմանավորված
տարիքային բնականոն զարգացման օրինաչափություններով և ազգային-մշակութային
առանձնահատկություններով: Չափորոշիչները ստիպում են նաև մտածել, խորապես ըմբռնել և գիտելիքներ ձեռք բերել երեխաների անհատականության, ընտանեկան մշակույթի, որոշակի հարմարեցումների
և փոփոխությունների մասին, որոնք կարող են տարբեր լինել երեխաների առանձնահատուկ հանգամանքների դեպքում: պետք ե դաստերակը նույպես օգնի ծնողներին
իրատեսական ակնակալիքներ ունենալու մինչև 6 տարեկան երեխաներից, ինչպես
նաև երեխայի տարիքին համապատասխան տարբեր խաղեր կազմակերպել նրանց համար:

Լեզվական երևույթների տարրական ձևավորման սկզբունք

Երեխայի խոսքի զարգացման հիմքում ընկած է ոչ միայն մեծերին  ընդօրի­նակելը, այլ նաև լեզվական երևույթների գիտակցական ընկալումը: Երեխայի մեջ ձևավորվում է ճիշտ խոսքային վարքագծի ներքին համակարգ, որը թույլ է տալիս նրան ոչ միայն կրկնել, այլև գիտակցել խոսքային արտա­հայ­տու­թյունները: Լեզվի ուսուցման հիմքում ընկած է խոսքային ընդհանրա­ցումների և ստեղծագործական ունակությունների ձևավորումը: Միայն մեխանիկական կրկնությունները բավարար չեն լեզուն յուրացնելու համար: Լեոնտևն առանձնացնում է խոսքի գիտակցման ընկալման հետևյալ ձևերը.

  1. ազատ խոսք,
  2. խոսքի մասերի գիտակցում,
  3. Սեփական խոսքի գիտակցում։

1.2. Երեխայի խոսքի զարգացման նպատակն ու խնդիրները

Լեզուն նախ և առաջ հաղորդակցման միջոց է։ Հետևաբար հատկապես նա­խադպրոցական երեխայի  մայրենի լեզվի ուսուցման և խոսքի զարգացման հիմ­նական նպա­տակը պետք է լինի շրջապատի հետ խոսքային հաղորդակցման ունակությունների ձևավորումն ու բանավոր խոսքի զարգացումը։

Խոսքի զարգացման հիմնական խնդիրներն են

  • ճիշտ արտահայտվելու կարողությունը,
  • բանավոր խոսքի հարուստ բովանդակությունը:

Լեզվի հիմնական միավորներն են հնչյունը, վանկը, բառը, բառակապակ­ցու­թյուն, նախադասություն, տեքստ:

Ըստ այդմ էլ,  երեխայի խոսքի զարգացման խնդիրները կարող են լինել.

  1. խոսքի հնչյունային կուլտուրայի դաստիարակում,
  2. բառապաշարի զարգացում,
  3. խոսքի քերականական կողմի, այսինքն՝ քերականական կառուցվածքի ընկալման ձևավորումը,
  4. կապակցված խոսքի զարգացում (մենախոսություն և երխոսություն)
  5. խոսքի և լեզվի տարրական երևույթների գիտակցման ձևավորում
  6. գեղարվեստական գրականության հետ ծանոթացում:

ԳԼՈՒԽ 2.

1.1. Ի՞նչ է վաղ կամ նախնական գրաճանաչությունը

Վաղ գրաճանաչություն: Գրաճանաչության նախապատրաստման շրջանում հատուկ աշխատանք է տարվում նկարի, տեսածի, լսածի մասին կապակցված ու ամբողջական ձևով պատմելու խոսքից կամ պատմությունից նախադասություն առանձնացնելու բառը վանկերի բաժանելու: Գրաճանաչությանը նախորդող առաջին 2-3 պարապունքը պետք է նվիրված լինի նկարների բովանդակությունն պատմելուն, հաշվի առնելով 5-6 տարեկան երեխաների գիտելիքների պաշարը: Այսպիսով 5-6 տարեկանների խմբում խոսքը երեխաների համար դառնում է ուսումնասիրության առարկա: Մենք սովորեցնում ենք երեխային ճիշտ դիրքով պահել գիրքը, տարբերել գրքի կամ տետրի շապիկը, պետք է իմանա, որ տպագիր խոսքը իմաստ ունի: Ընթերցվում է ձախից աջ և վերևից ներքև: Երեխային սովորեցնում ենք նաև գունավորել պատրաստի տառերի նշումները ,ուրվագծերը, տպատառերով կազմի իր անունը:

Պատկերացում ձևավորել պատմության և նախադասության մասին: Սովորեցնել նախադասությունը տրոհել բառերը, բառերը բաժանել վանկերի: Գաղափար տալ հնչյունի մասին, սովորեցնել հնչերանգով առանձնացնել հնչյունները, որոշել հնչյունների քանակը: Սովորեցնել կատարել 3-4 հնչյուն ունեցող հնչյունային տարբեր բառերի հնչյունաին վերլուծություն: Գաղափար տալ ձայնավոր և բաղաձայն հնչյունների մասին:

Նկարներով գրել Այն երեխաները, որոնք դեռ չեն կարողանում իրենց մտքերը բառերով արտահայտել և չգիտեն ինչպես տառերից բառ կազմել, կարող են գրել նկարներով: Առաջարկում ենք նրանց նկարել այն առարկաները որոնց մասին խոսում են:

Գրանկարել կամ նկարագրել: Սա նկարելու և գրելու ուղղակի համադրություն է և հաջորդում է նկարելու փուլին: Երեխաներին պետք է առաջարկենք նաղ նկարել այն ինչի մասին խոսում ենք ,հետո բառային մեկնաբանություններ ավելացնենք այդ նկարին:Նրանք պետք է իմանան, որ նախադասությունները կազմված են բառերից։

Ի՞նչ է նախնական կամ ձեւավորվող գրաճանաչությունը
• Գտնել միավանկ հանգավորվող բառեր (կեր-բեր, թութ-մութ)։
• Բաժանել միավանկ բառերը հնչույթների (կեր = /կ/ /ե/ /ր/)։
• Միավանկ բառից հանել մեկ հնչույթ (փայտայտ)։
• Միավանկ բառին ավելացնել մեկ հնչույթ (լ + այն = լայն)։
• Փոխարինել հնչույթները միավանկ բառերում եւ կազմել նոր բառեր (սեր  սար, կերբեր, սուրսուտ)։

Ընդհանրապես համարվում է, որ կարդալ ու գրել սովորելը երեխաների համար դժվար գործ է:Ընդունված է, որ եթե երեխաները կարողանում են ճանաչել բառերը, ուրեմն նրանք արդեն կարող են կարդալ: Սակայն անհրաժեշտ է բազմաթիվ այլ հասկացություններ յուրացնել մինչև երեխաները կսովորեն արտասանել այն բառերը, որոնք օգտագործում են ինչպես կարդալիս, այնպես էլ գրելիս:Այն հասկացությունների յուրացումն էլ անվանում ենք ձևավորվող կամ նախնական գրաճանաչություն: Ձևավոևվող կամ նախնական գրաճանաչությունը ենթադրում է, որ գրաճանաչության զագացումը տեղի է ունենում երեխայի ներսում: Այդ հմտությունները սովորաբար ձևավավաորվում են միայն ճիշտ պայամննաերում:

  1. Կարդալ և գրել աովորելը սկսվում է կյանքի շատ վաղ շրջանում ։Մանուկները շատ վաղ են շփվում գրավոր լեզվի հետ ։Երկուսից երեք տարեկանում շատ երեխաներ տանը և դրսում ճանաչում են նշաններ և պիտակներ ։Վաղ տարիքում երեխաները փորձում եմ նաև գրել ։
  2. Կարդալն ու գրելը վաղ տարքում զարգանում են միառժամանակ և փողկապակցված ։Երեխանը չի սովորում նախ կարդալ, իսկ հետո գրել ։Իրականում գրելը, որպես վաղ ուսուցում գործունեություն երեխաների համար ավելի հեշտ է, քան կարդալը ։
  3. Գրաճանաչությունը զարգանում է իրական կյանքում, որտեղ կարդալն ու գրելը ծառայում են որոշակի գործողությունների ։Գործառույթն այստեղ նախորդում է ձևին։ Սա այն է, ինչ նրանք տեսնում են ,որ անում են մեծահասակները։Գրաճանաչությունը օգտագործվում է ինչ֊որ բան անելու համար
  4. Երեխաները գրաճանաչություն են սովորում ակտիվ ներգրավելով որոշակի գործունեության ընթացքում։ Երեխաները գրաճանաչություն սովորում են իրենց սիրելի պատմություներն ընթերցելու միջոցով։ Երեխան ավելի շուտ վերակառուցում է գրքի բովանդակությունը։
  5. Երեխաների համար կարդալը հատուկ դեր է խաղում վաղ տարիքի երեխաների գրաճանաչության զարգացման գործում։ Ամեն օր կարդալը նրանց համար ամենամեծ բանն է որ կարող ենք տալ երեխաներին։ Նրանք ընդհանուր պատկերացում են կազմում, թէ ի՞նչ է կարդալը և ինչի՞ է այն նման։ Նրանց մոտ ձևավորվում է դրական վերաբերմունք կարդալու նկատմամբ։
  6. Երեխաների մոտ նախ զարգացնել ուշադրությունը՝ կենտրոնացումը տարբեր խաղերի միջոցով:

2․2 Ամբողջական բառերի փուլ: Այս փուլում երեխաները փորձեր են կատարում՝ կիրառելու իրենց հնչյունաբանական պատկերացումները: Հաճախ նրանք բառասկզբի հնչյունները բավականին լավ են ներկայացնում, իսկ բառի մեջ աջքի ընկնող հնչյունները գրում են այնպես ,ինչպես ընկալում են բառը: Օրինակ՛ ,,խնձոր բառը,, կարող են գրել ,,խձոր,, կամ ուղղակի ,,օր,, կախված այն բանից, թէ ի՞նչ հնչյուններ է լսում այդ բառն արտահայտելիս:

2․3 Նախադասության զգացողությունը: Այս փուլը դեռևս կիսահնչյունաբանական բնույթ ունի բայց աշակերտները արդեն հստակորեն ցուցաբերում են թղթի վրա ամբողջական միտք ներկայացնելու հմտություն: Չնայած նրանք դեռևս ճիշտ չեն գործածում կետադրության նշանները և նախադասություններն էլ իմաստով չեն լինում, բայց նրանց արտահայտված մտքերը հստակ են և հասկանալի:

Գլուխ 3

Բառի հնչյունային վերլուծության ուսուցում

Գրաճանաչության նախապատրաստման կարևորության խնդիրը բառի հնչյունային վերլուծություն կատարելու կարողության ձևավորումն է : Բառի հնչյունային վելուծություն կատարել նշանակում է անվանել բառի հնչյունների այն հաջորդականությունը, որը գոյություն ունի տվյալ բառում:Կատարելով բառի հնչյունաին վերլուծություն, երեխան պետք է օգտվի բառի հնչյունային կազմի սխեմայից՝ միաժամանակ արտասանելով յուրաքանչյուր հնչյուն: Բառի հնչյունները առանձնացնելը երեխաին օգնւմ է լսելու և անվանելու դրանք: Բառի հնչյունային կազմի սխեման իրենից ներկայացում է բառի հնչյունների քանակին համապատասխանող վադակների շարք, ընդ որում տրվում է ո՛չ թէ ուղղակի բառի հնչյունային սխեմա, այլ նկար սխեմա, որում պատկեված են առարկաներ, որոնց անունները առաջարկվում են վերլուծության համար ,իսկ ներքևում ՝նկարի տակ, տրվում է բառի սխեման: Նկարը օգնում է երեխային մշտապես տեսնելու վերլուծվող բառի առարկան, իսկ սխեման՝ որոշելու բառի հնչյունների քանակը: Մի քանի անգամ բարձրաձայն արտասանելով, աստիճանաբար լրացնում են սխեմաի վանդակնեը խաղանիշներով: Օրինակ՝ դաստիրակը ասում է, որ իրենք վերլուծելու են ՙՙսանր,, բառը, որպեսզի իմանան քանի հնչյուն ունի՝ցուցանիշներով ցույց տալով սխեմայի բառի հնչյունաին կազմն այնպես ,որ լսվի ամեն մի հնչյուն:

3․1․Լեզվական մտածողություն: Պատմում կամ կարդում ենք երեխաների համար մի անծանոթ պատմություն առանց վերջաբանի, յուրաքանչյուր հատվածից հետո փորձում ենք կանխատեսել, թէ ի՞նչ կարող է լինել հետո: Նկարում ենք տարբեր հատվածներ և փորձում ներկայացնել մեր նկարածը:

3․2․Պատմության զգացողության փուլ: Պատմություն ասելով չենք հասկանում շարադրության բնորոշ սկիզբ, զարգացում և ավարտ: Այս փուլում երեխաները գրում են 1- 2 նախադասություն, տարվա եղանակների մասին, կամ այն, ի՞նչ շրջապատում է իրենց:

3․3․Պատահական տառերի փուլ: Գրավորի այս փուլում երեխաները փորձում են գրել միջավայրում իրենց նկատած կամ ուսուցչի ներկայացրած տառերը: Այս տարիքում նրանց մոտ մանր մկանային հմտությունները դեռևս լավ զարգացած չեն, այդ պատճառով տառերը ծռմռված տեսք ունեն, գրված են անկանոն՝ վերև, ներքև կամ էջով մեկ ցրված:

Խաղը շատ կարևոր է երեխայի զարգացման համար։ Վաղ տարիքում խա­ղը երեխայի հիմնական գործունեությունն է։ Խաղով է նա ճանաչում ինքն իրեն, աշխարհը, սովորում է խոսել, շփվել, պահպանել ընդունված նորմերը և այլն։

Մասնագիտական գրականության մեջ առանձնացվում են խաղի՝ որպես երեխայի սովորելու ու զարգանալու միջոցի մի քանի առանձնահատկություն.

  • Խաղը փոխգործուն և ինտերակտիվ է։

Խաղալու համար երեխան պետք է փոխներգործի որևէ իրի կամ մարդու հետ։ Գործողությունը փոխադարձ է, քանի որ անգամ իրերն են փոխգործում, երբ դրանցով խաղում են։ Երբ երեխան որևէ բան է անում իրի, օրինակ՝ խաղալիքի, կամ մարդու հետ, այն հակազդում է, և երեխան համապատասխանաբար հարմարեցնում է իր հաջորդ գործողությունը, նա խաղում է։ Իսկ երբ երեխան պասիվ դիտում է (օրինակ՝ հեռուստացույց) կամ լսում (օրինակ՝ լսում է ուսուցչին, որը ինչ-որ բան է բացատրում) նա չի խաղում։

  • Խաղն ազատ էհանպատրաստից և ոչ հարկադիր։

Խաղալու համար երեխան պետք է ցանկանա անել այն, ինչ անում է։ Նա կարող է գործողությունն ինքն ընտրել ընտրած լինել, կամ ընդունի ուսուցչի առաջար­կը, բայց նա դա պետք է ազատ ընտրություն լինի։

Խաղ: օրինակ սովորեցնենք երեխային իր անվան տառերը կիրառելով կազմի ընտանիքի անունները Նախ ,գրենք նրա անունը, երեխայի հետ հաշվենք անվան մեջ եղած տառերի քանակը, օգնենք նրան ճանաչել տառերի տեսքը և անուններ գրենք ընտանիքի որևէ անդամի անունը երեխայի անվան տակ, երեխայի հետ քննարկենք ,թէ ինչո՞վ են նման և տարբեր այդ անունները

Լեզվական մտածողություն․ խաղ 2

Պատմում կամ կարդում ենք երեխաների համար մի անծանոթ պատմություն կամ հեքիաթ՝ բաժանված իմաստային փոքրիկ ենթաբաժինների առանց վերջաբանի։Յուրաքանչյուր հատվածից հետո փորձումենք կանխատեսել, թէ ի՞նչկարող է լինել հետո։Հեքիաթները թույլ են տալիս որ երեխան կարողանա իր ավարտը ներկայացնի իսկ դա հնարավորություն է տալիս զարգացնել երեխայի երևակայությունը: Նրանց մոտ ավելի է հետաքրքրությունն առաջանում քանի որ նրանք կարողանում են փոփոխել հերոսներին:

Տրամաբանական-մաթեմատիկական մտածողություն 

Երեխաների հետ փորձում ենք պատմության առանձին հատվածները և փորձում առանձին-առանձին վերնագրել դրանք և հիմնավորել ,թե ինչու՞։Հեռավար դասերը իրականացրել ենք Արևելյան դպրոցի 6 տարկանների խմբում: Նաղապես քննարկում ենք ընտրված հեքիաթը ծանոթացել ենք հերոսների հետ իսկ հետո երեխաները առաջարկել են իրենց հետաքրքիր ավարտը: Այսպես էլ զարգանում է երեխայի խոսքը:

Տրամաբանական մտածողություն

Երեխաներին տալիս ենք պատմության տարբեր հատվածները, սկիզբը և վերջը արտացոլող նկարներ և առաջարկում դասավորել դրանքը տրամաբանական հաջորդականությամբ և պատմել պատմությունը ըստ դրանց։Նրանց մոտ զարգանում է տրամաբանությունը:

Մարմնաշարժողական մտածողություն

Երեխաները բաժանվում են խմբերի։Յուրաքանչյուր խումբ մնջախաղով ներկայացնում է պատմվացքի մի հատված, կամ հերոսին։Մյուսները փորձում են և՛պատմել , և՛ներկայացնել։

Երեխաներին առաջարկում ենք նկարազարդել պատմության առանձին հատվածներն այնպես, որ պատկերազարդ  գիրք ստացվի:

Հետաքրքիր խաղ անկցկացրել ենք Արևելյան դպրոցի 5ից 6 տարեկան երեխաների հետ, անունն էլ որոշեցինք դնել Ալրագրություն, նրանք պետք է ալյուրի վրա գրեին իրենց ծանոթ բառերը, նկարեին։Տեսանյութում Հովսեփյան Վիկտորյան է, ով շատ գեղեցիկ կատարեց տրված առաջադրանքը: Ընտրել ենք ալրանկարչությունը քանի որ երեխաների մոտ զարգանում է խոսքը, զարգանում է նաև մանր մոտորիկան այսինքն երեխան նախպատրաստվում է նախագրային շրջանի օրինակ տուն բառը նախ արտասանում է հնչյուններով հետո փորձում է նկարել կամ գրել:

Արան ևս մաթեմատիկական հաշվարկներ է կատարում:

ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

Դիպլոմային նախագծի վրա աշխատանքի, տեսական գրականության ուսումնասիրության և վերլուծության, խաղերի փաթեթի մշակման և դրանց գործնական փորձարկման արդյունքում եկանք մի շարք եզրահանգումների.

ե­րե­խայի փոր­ձառու­թյան մեջ մի փուլ է, որն սկսվում է այն ժա­մա­նակ, երբ երե­խան առա­ջին ան­գամ տեսնում է գիր­քը և զար­մանում, թե մար­դիկ ինչ­պես են օգտվում դրա­նից, և ավարտվում է այն ժա­մա­նակ, երբ երե­խան կա­րո­ղանում է ինքնուրույն կար­դալ բա­ռե­րը,

Նախնական գրաճանաչությունը ենթադրում է, որ մինչև դպրոց գնալը երեխան պետք է.

Գաղափար ունենա տպա­գիր խոս­քի մա­սին,

Իմանա գ­րա­վոր խոս­քի այբ­բե­նա­կան բնույ­թի մասին.

Իմանա որոշ ուղ­ղագ­րա­կան հաս­կացություն­ներ.

Կարողանա լսել, հասկանալ բանավոր խոսքը, հաղորդակցվել,

վերարտադրել լսածը, սեփական կարծիք հայտնել։

  • Երեխաների հետ աշխատանքը, մասնավորապես՝ նախադպրոցական տարիքում, արդյունավետ կարող է լինել միայն այն ժամանակ, երբ ընտանիքն ու ծնողները դառնում են մանկապարտեզի գործընկերները, երբ մանկավարժական, խոսքային, լեզվական պահանջները նույնն են լինում թե՛ տանը, թե՛ մանկապարտեզում, ուստի շատ կարևոր է ընտանիքի հետ աշխատանքը, անհրաժեշտ է, որ ծնողները նույնպես դառնան մեր համայնքի մի մասը և սովորեն ու աշխատեն մեզ հետ։
  • Այդ նպատակով էլ ծնողների համար ստեղծվեցինք մեթոդական ձեռնարկ՝

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այն երեխաները, որոնց համար բարձրաձայն կարդում են վաղ հասակից, ավելի հաջողությամբ են հետագայում կարդալ սովորում, տպագիր տեքստերի հետ վաղ ծանոթությունը գրաճանաչության զարգացման կարևոր բաղադրիչն է։ Այն երեխաները, որոնք հաճախ են շփվում գրքերի հետ, սովորում են հասկանալ և մեկնաբանել նկարները, կարողանում են հետևել պատմության սյուժեին,  ինչպես նաև ըմբռնում են, որ տպագիր բառերը իմաստ են արտահայտում։ Վաղ գրաճանաչության այս հմտությունները գրագիտության զարգացման առաջին քայլերն են։ Գրքերի հետ առնչության վաղ և դրական փորձառությունն օգնում է երեխաներին գրքի հետ շփումը նույնացնել ծնողական ջերմության, ուշադրության և խրախուսանքի հետ։

Որպես ծնողներ դուք կարևորագույն ուսուցիչն եք ձեր երեխայի կյանքում։ Դուք օգնում եք ձեր երեխային ողջ կյանքի համար գրքերի և ուսման հանդեպ սիրո ամուր հիմքերը դնել։ Դուք կարող եք օգնել, որ ձեր երեխան սովորի լավ կարդալ, խոսել  և լսել։

Շատերը կարծում են, թե կրթությունը սկսվում է այն ժամանակ, երբ երեխան դպրոց է գնում։ Մինչդեռ դուք կարող եք օգնել ձեր երեխային դպրոցական առաջին օրվանից շատ առաջ զարգացնելու անհրաժեշտ հմտությունները։ Այն երեխաները որոնք վաղ տարիքում տանը ընթերցանության մեծ և բազմազան փորձ են ձեռք բերում, ավելի մեծ հնարավորություն են ստանում դպրոց գնալ կարդալ և գրել սովորելուն ավելի պատրաստ։ Իսկ ինչպես գիտենք, կարդալու և գրելու կարողությունները  ամենաէական կարողություններն են ապագայում հաջողությունների հասնելու համար։

Բայց ընթերցանությունը նաև  հաճույք է պատճառում։ Այն բացում է հույզերով ու արկածներով լեցուն նոր աշխարհներ։ Երբ ձեր երեխայի հետ նստում եք որևէ գիրք ընթերցելու, դա ավելի է մտերմացնում ձեզ։ Դա օգնում է ձեզ և ձեր երեխային բացելու գրքի կախարդական աշխարհը, երեխան սովորում է կարդալ  և հաճույք ստանալ ընթերցանությունից։

Գրականության ցանկ

  1. Նախադպրոցական մանկավարժություն
  2. Հասմիկ Միտոյան, Լալա Սմբատյան «Ուսումնական ձեռնարկ մանկապարտեզի համար», Երևան, 2010թ․
  3. Հ. Հ. Պետրոսյան «Ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաները» 1-ին , 2-րդ մաս
    Երևան 2007թ․
  4. Լ. Սմբատյան- Խաղերի և խաղ-զվարճալիքների կազմակերպումը
    մանկապարտեզում, Երևան 2014թ․
  5. «Ընթերցանության կարողությունների ձևավորում տարրական դասարաններում՝ հիմնված հավաստի գնահատման վրա», Երևան, 2014, էջ  13, 24-25։
  6. 5-6 տարեկաններ. Դաստիարակի ուղեցույց
  7. Երեխաների զարգացման և կրթական չափորոշիչներ

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s